Hierbij het blad over de boomvarens, de gezamelijke inbreng is inmiddels behoorlijk groot geworden,
dank voor ieders inspanning,
met vriendelijke tuingroeten
Hans
Een boomvarensoort die goed het Nederlandse klimaat kan doorstaan. Alleen moet deze in de winterdag
worden ingepakt met vliesdoek (zie onderhoudspagina ). Kleine planten worden geheel ingepakt. Bij
grote exemplaren volstaat alleen het inpakken van de kop.Tasmanie is het thuisland van deze
boomvaren. De bomen kunnen daar een hoogte tussen de 6 en 15 meter bereiken. De heldergroene
bladeren voelen wat stug aan. Dit geldt zeker voor zijn broer de fibrosa. Deze blijft ook wat
kleiner dan de antartica. De vorstbestendigheid bedraagt -15°C.
Dicksonia antartica ( Tasmaanse boomvaren )
Vorstbestendig –12.
Deze stamvormende varen hoort thuis in de schaduwrijke hoogvlaktes van Tasmanie.
Hij behoort tot de sterkste onder zijn soortgenoten.
Sporen oogsten rond eind oktober
Dicksonia antartica komt uit het zuidoosten van Australië.
Het verspreidingsgebied loopt van Australië, Tasmanië, Nieuw-Zeeland naar Maleisië en tot ver in
Midden-Europa. Het geslacht telt ongeveer dertig soorten groenblijvende en half groenblijvende
varens. Dicksonia behoort tot de familie van de Dicksoniaceae. De boomvaren is een echte varen en
wordt van andere varensoorten onderscheiden door de enkele knoop in de top, die de verticale stam
bekroont. De varen is licht vorstgevoelig, maar overleeft de winter als de basis, stam en top
gedurende de winter ingepakt worden in stro. Wie geen risico wil nemen, plant een boomvaren in een
ruime kuip en laat hem overwinteren in een vorstvrije ruimte.
Dicksonia antartica verlangt een tegen zon beschutte plaats: een halfschaduwrijke of schaduwrijke
plaats in de tuin. Voor een goede ontwikkeling en groei is een hoge luchtvochtigheid van belang. Een
plaats in de buurt van een vijver of sloot is daarom het beste. Wie geen open water tot zijn
beschikking heeft, moet de varen in de zomer regelmatig met water besproeien. Voor een goede groei
moet de grond uit zeer humusrijk materiaal bestaan. Mulch verteerde bladaarde met compost. Een
boomvaren kan tot ruim drie meter hoog worden. De bladen zijn elk ongeveer drie meter lang en staan
rondom de stam. Om deze spectaculaire varen goed tot z'n recht te laten komen is, vanuit de stam
gemeten, rondom een ruimte van acht meter minimaal nodig.
Jim:
02-04-2008
NATUURLIJKE OMGEVING
De exotische prehistorie is uniek in Australië en komt voornamelijk voor als onderbeplanting in
verschillende soorten bebossing, langs rivieren, op hoogtevlaktes en in eucalyptus- en dennenbossen.
Dicksonia Antarctica komen van de hoogtevlaktes van Tasmanië waar een koel zeeklimaat heerst op een
hoogte tussen de driehonderd en duizend meter. Deze kunnen tegen strenge vorst in hun omgeving. Is
een schaduw minnende plant, maar met voldoende vocht is hij ook geschikt voor zonnige locaties.
GROEIWIJZE
De D.A. wordt getransporteerd als kale stam met al de bladeren, wortels en grond. De hergroei wordt
in gang gezet door de hele stam te bevochtigen en in het bijzonder de kop van de stam. U kunt er
vanuit gaan dat U nooit teveel water kunt geven omdat dit langs de stam weer afgevoerd wordt.
BLADEREN
Vanuit de kop van de stam verschijnen de eerste bladeren in drie tot acht weken en zijn deze na het
uitkomen ongeveer volgroeid. De bladeren komen in het voorjaar met tien tot dertig tegelijk
afhankelijk van de stammaat. Individuele bladeren verschijnen het hele jaar door. Verdroogde
bladeren moeten verwijderd worden, dit stimuleert de groei van nieuwe bladeren.
DE STAM
De lengtegroei van de stam is 3 tot 5 centimeter per jaar afhankelijk van zijn standplaats.
DE WORTELS
De relatie tussen de wortels en de stammaat is minder belangrijk dan bij andere planten. Bij een
nieuwe aanplanting ontwikkelen de wortels zich vrij snel, maximaal 8 weken. De stam bestaat uit een
netwerk van wortels welke belangrijk zijn voor de voedingstoffen.
TEMPERATUUR
In zijn natuurlijk omgeving varieert de temperatuur tussen –13° C. en + 35° C. In een buitensituatie
of solitaire aanplanting kunnen temperaturen van –5° C. en kouder gemakkelijk doorstaan worden op
voorwaarde dat de stam enkele weken de tijd heeft gehad om in te wortelen.
EXTREME VORSTSITUATIES
Wanneer de temperatuur onder de –5 ° C. gaat en er een strenge vorst in het vooruitzicht is, neem
dan volgende voorzorgsmaatregelen.
Verwijder alle bladeren tot 10 cm. boven de kop van de stam.
In zijn natuurlijke omgeving werkt de vorm van de bladeren als een trechter van afgevallen bladeren
van de bomen die in de omgeving staan. De composterende bladeren werken als isolatie gedurende de
wintermaanden en worden in de lente door het nieuwe schot er weer uitgeduwd.
Dit proces kan worden verholpen door handmatig 15 cm. composterend blad of ander materiaal in de kop
te plaatsen. Dit moet bij voorkeur in de herfst gebeuren.
Omwikkel de kop van de stam met een of ander isolerend materaal gedurende de strenge vorst
periode.
BEPLANTINGS MOGELIJKHEDEN
Composterende luchtige grond bevordert de worteling van de stam. Gebruik hiervoor als alternatief
een degelijke universele potgrond of plantputaarde. Als regel wordt de ¼ van de stam in de grond
geplaatst, bij grotere maten kan hiervan afgeweken worden op voorwaarde dat de plant voldoende
stabiel staat.
De Dicksonia Antarctica is eveneens geschikt als potplant, daar hij een klein wortelgestel heeft kan
hij jaren in dezelfde pot blijven staan. Dit maakt dat deze eveneens geschikt is voor
interieurbeplanting en huiskamers.
Jim:
02-04-2008
Dicksonia boomvarens:
De boomvaren of tree ferns groeiden in de periode dat de dinosaurussen leefden nog over een groot
gedeelte van de wereld. Nu komen ze origineel enkel voor in Australië, Tasmanië en Nieuw-Zeeland.
Cyathea is een botanische naam van een geslacht van varens. De naam is afgeleid uit het Grieks
'kyathos' = beker. Het gaat om een geslacht met twee- à driehonderd soorten in tropische en
subtropische gebieden, die tot op grote hoogten voorkomen. Soms worden hierbij ook ingedeeld de
soorten die anders de geslachten Alsophila, Hemitelia en Sphaeropteris vormen, maar dan komt het
aantal soorten boven de zeshonderd.
Het zijn echte boomvarens met dikwijls lange stammen, die in principe ontstaan zijn vanuit het in
elkaar draaien en vlechten van de bladstelen, en vaak drievoudig geveerde bladeren, die enkele
meters lang kunnen worden. De sori bevinden zich aan weerszijden van de middennerf der blaadjes en
hebben een 'bekervormig' indusium.
Ondanks de redelijk grote aantallen soorten spreekt men toch van een levend fossiel.
Geen echte boomvarens, maar aanverwanten :
Angiopteris evecta
Lophosoria quadripinnata
Todea barbara
De boomvaren kan men ook gebruiken als potplant, door het feit dat hij een klein wortelgestel heeft,
kan hij jaren in dezelfde pot blijven.
Indien men de plant buiten aanplant, gebruikt men best composterende luchtige grond, dit bevordert
de worteling van de stam. Bij de boomvaren Dicksonia wordt normaal ¼ van de stam in de grond
geplaatst, als het een grotere is, kan dit anders, maar wel op voorwaarde dat de plant stabiel
staat.
De boomvaren is een schaduwminnende plant, maar indien voldoende bevochtigd is hij ook houdbaar op
zonnige plaatsen.
De stammen van de Dicksonia boomvaren zijn in feite geheel levende wortels, het groeipunt zit boven
in de kruin, dit verklaart ook waarom beiden vochtig moeten blijven. Een goed gewortelde boomvaren
kan men nooit een teveel aan water geven. Men giet de varen het best van bovenaf, zo voert hij het
water langs de stam af, ook geregeld de stam benevelen doet goed.
Winterbescherming :
Wanneer de plant goed geworteld is kan hij buiten gemakkelijk - 5°C aan. Toch is het best om de
plant in de winter wanneer de temperaturen onder het vriespunt zakken te voorzien van
winterbescherming.
Winterbescherming bij de Dicksonia Antartica (Tasmaanse boomvaren)
Rond de stam een 2 tot 3 lagen vliesdoek, in de kop van de boomvaren een prop stro en bladeren.
Een aantal, dat de plant/bladeren beschermen helpen zeker. Als je dan ook nog wat stro en bladeren
in de kop plaats, moet dit voldoende zijn. Wanneer de temperatuur toch niet zo koud is, is het
aangeraden om de plant terug uit te pakken en hem toch regelmatig te benevelen met water, anders zou
de plant uitdrogen.
Omdat de plant niet erg snel groeit zijn grotere exemplaren erg duur. De Dicksonia Antarctica is
redelijk winterhard, in zijn natuurlijke habitat kan hij temperaturen tot -13 graden overleven.
Echter in ons klimaat moeten onder de -10 graden voor de zekerheid maatregelen getroffen worden
indien geplant in de volle grond. Indien voor een langere periode -5 graden of lager wordt
voorspeld, dan de boomvaren inpakken met vliesdoek of een rietmat. Op de grond bij de stam blad of
schors ter bescherming.
De nog aanwezige bladeren (in de winter verliest hij zijn blad bij vorst) kunnen worden opgebonden
of afgeknipt.
Vervolgens de stam ter hoogte van het groeipunt isoleren met vliesdoek, rietmatten en stro, blad
enz.
Liefst niet water geven in de kruin, omdat de plantkruin komvormig is en het water niet direct weg
kan, kan je zo rot en schimmels veroorzaken, met het verlies van je plant als gevolg. Het beste is
gewoon de zij kant van de stam besproeien, daar wordt het water opgenomen en is het nodig.
Je kan de blaren van vorig best afsnijden, want nu moet je plant nog energie in deze blaren steken
terwijl ze deze beter kan gebruiken voor de nieuwe wendels.
Planten In een mengeling van potgrond en turf verhouding 50/50.
Micle:
03-04-2008
Hans,
Deze info en foto's komen van de site http://www.boomvaren.be
Zelf heb ik bijna geen ervaring met boomvarens.
Micle
Verzorging - Algemene info
Wanneer men een boomvaren wilt kopen, heeft men soms de kans om een bare-root boomvaren te kopen.
Dit zijn boomvarens die men voor het vervoeren gaat ontdoen van wortels en bladeren om,
zo plaats en kosten te besparen. Dit is niet mogelijk bij elke soort boomvaren, maar wel bij de
Dicksonia Antartica,
omdat de stam geheel uit levende wortels bestaat en het groeipunt bovenaan in de kruin van de varen
zit.
De 6 tot 8 weken durende reis, zal voor de boomvaren geen probleem vormen en dus na deze periode
terug leven geven.
Hiervoor zal wel een goede verzorging nodig zijn. Als men deze in het voorjaar koopt, kan je ze het
beste direct in
de volle grond planten. Plant de varen best op een schaduwrijke plaats, maar in de volle zon kan
ook.
Neem een verhouding van 45% potgrond of bosgrond, 45 % turf en 1O% zand om een goede doorlatende
grond te hebben. De hergroei wordt in gang gezet door de gehele stam regelmatig te bevochtigen, dat
mag in het begin iedere dag zijn. Let wel op dat je de buitenkant van de stam bevochtigt en niet al
direct water in de kruin van de varen giet. De eerste krullen zullen na enkele weken uitkomen, deze
krullen zaten al gereed in de stam wanneer men deze exporteerde uit het land van herkomst.
Sommige mensen & handelaars laten eerst de varens een tijdje wortelen in een pot en verkopen
die dan wanneer de hergroei begonnen is. De prijs zal dan wel iets hoger liggen, maar je bent wel
zeker dat de boomvaren al geworteld is.
Mijn persoonlijke ervaring is, dat wanneer je een bare-root koopt, je die best in het voorjaar kan
kopen en direct in
de volle grond kan zetten. Ik had mijn eerste boomvaren het eerste jaar in een pot gezet, en in de
lente van het jaar
daarop heb ik hem uit de pot gehaald en in de volle grond gezet. Ik kreeg met alle moeite de
boomvaren nog uit te pot, zo fel had die al terug wortels aangemaakt.Wanneer de boomvaren terug aan
de groei is, zal de stam jaarlijks tussen de 2 en 5 centimeter groeien. Want een boomvaren met een
redelijke stam (1 - 1.5 meter) is al snel 60 tot 100 jaar oud.
Wat doen in de winter?
In november wanneer de winter in aantocht is, vul ik de kruin op met bladeren of eerst een dikke
prop vliesdoek en
daarop nog wat bladeren. Dit mag gerust de hele winter blijven zitten in de kruin.
In zijn natuurlijk omgeving varieert de temperatuur tussen –13° C. en + 35° C. In de meeste
informatieve boeken of op site lees je dat ze makkelijk temperaturen van -5° kunnen doorstaan,
indien ze de kans hebben gehad om min. 8 weken te wortelen.
Mijn persoonlijke ervaring is dat wanneer men temperaturen verwacht van -5° of meer, ik er een
rieten mat
rond de stam draai. Maar enkel maar de periode van de vorst, want het grootste gevaar is dat de
boomvaren in de winter uitdroogt. Dus na de vorst de rieten mat er terug rond uit doen. In de winter
is een minium aan water geven genoeg, meestal is het buiten dan vochtig genoeg voor de varen. En
zeker geen water meer geven aan de caudex (water in de kruin gieten) --> dit kan verrotting
veroorzaken. Wanneer men een langere periode van vorst aankondigt, kan je best de kop van de
boomvaren extra inpakken met vliesdoek, en daar rond de rieten mat draaien. Zodoende blijft de kop,
waar het groeipunt zit, extra beschermd. Ook hier weer wanneer de vorst gedaan is, terug
uitpakken!
Wat in de zomer?
Wanneer in de zomer de groei terug op gang komt, en de eerste krullen uitkomen mag er meer water
gegeven worden. Zelfs wanneer het heel warm is, is een dagelijkse douche aangeraden. Dan kan het
geen kwaad om in de kruin ook water te geven. Het overtollige water wordt dan verdampt door de
bladeren.
Wanneer je een beetje voeding wilt geven, kan dit best ook in het voorjaar wanneer de groei is
begonnen.
Compost blijft het beste, maar je kan ook een beetje koemest oplossen in water en aan de voet van de
boomvaren gieten. De wortels zullen dit wel opnemen, giet de koemest niet in de kruin van de
varen.
Micle:
03-04-2008
Verzorging - winterbescherming
Wat doen in de winter?
In november - december wanneer het kouder wordt, de bladeren samenbinden.
De kruin vullen met een dikke prop vliesdoek (of bladeren).
Dit mag gerust de hele winter blijven zitten in de kruin.
Micle:
03-04-2008
Het bovenste gedeelte van de stam omwentelen met vliesdoek, dat biedt extra bescherming waar het
groeipunt zit.
Micle:
03-04-2008
Bovenste gedeelten van de stam ingepakt.
Micle:
03-04-2008
Aan de voet mag altijd wat boomschors gegooit worden.
Micle:
03-04-2008
Boomschors aan de voet van de varen.
Micle:
03-04-2008
Wanneer het heel koud is, nog extra een rieten mat rond de varen.
Micle:
03-04-2008
Wanneer het heel koud is, nog extra een rieten mat rond de varen.
Micle:
03-04-2008
Wanneer het heel koud is, nog extra een rieten mat rond de varen.
Micle:
03-04-2008
Cyathea australis
Herkomst: Australië
Hoogte stam 5.5 m x 30 Cm
Blad 1.2 tot 3m
Zone 9, Beschermd zone 8
Micle:
03-04-2008
foto 2
Micle:
03-04-2008
foto 3
Micle:
03-04-2008
foto 4 blad
Micle:
03-04-2008
Cyathea brownii
Herkomst: Norfolk Island
Hoogte stam 3 m x 15 Cm
Blad 1.2 tot 2.5m
USDA Zone 10
